نجم الدين الكبرى ( مترجم : محمد باقر ساعدى خراسانى )
112
فوائح الجمال وفواتح الجلال ( فارسى )
كرنا و امثال اينها را مىشنود و بدنبال آنها صداهاى مختلف ديگرى از قبيل صداى آب و باد و آتش را كه زبانه مىكشد و صداى بادها و صداى سم ستوران و صداى برگهاى درختان را كه از وزش باد به حركت در مىآيند استماع مىكند و علت شنوائى صداهاى مختلف آن است كه آدمى مركب از هر گونه جوهر شريف و وضيع است گوهرهائى كه از آسمان و زمين و آنچه در ميان اين دو وجود دارد فرا گرفته شده است و صداهاى مختلف ذكرهايى است كه هر اصل و عنصرى از اين جواهر از آنها برخوردارى دارد و كسى كه اينگونه صداها را استماع نمايد چنان است كه با زبانهاى مختلف به تسبيح و تقديس خدا پرداخته باشد و استماع اصوات مختلف از جمله شرائط اين راه است و استغراق چنانى . نتيجه ذكر لسان است كه با نيروى هر چه تمامترى انسان سالك بدان اشتغال داشته باشد . دومين استغراق پس از استغراق نخستين نوبت به استغراق دوم مىرسد در اين استغراق در ذكر از بالا سر سالك به شكل پارچهى دايره مانندى گشاده مىگردد و در نتيجهء گشايش آن تيرگى و آتش و سبزى از فوق به تحت نازل مىگردد تيرگى همان تيرگى وجود و آتش آتش ذكر و سبزى ، سبزى قلب است .